60η επέτειος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Της Δέσποινας Αφεντούλη*

Σήμερα, συμπληρώνονται 60 χρόνια από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και τιμώνται οι θυσίες όσων αγωνίστηκαν για την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Παρ’ ότι το δίκαιο αίτημα του κυπριακού λαού για αυτοδιάθεση (Ενωτικό Δημοψήφισμα, 1950) δεν ικανοποιήθηκε, η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε στις 16 Αυγούστου 1960 και ορίστηκε ως επίσημη ημέρα Ανεξαρτησίας η 1η Οκτωβρίου.

Η Κύπρος έχει χαράξει μια σημαντική διαδρομή αντίστασης, αξιομνημόνευτης αντοχής και ανοδικής πορείας. Σημεία-σταθμοί στη Σύγχρονη Ιστορία της Κύπρου είναι:

  • Ο απελευθερωτικός αγώνας (1955-1959) της Ε.Ο.Κ.Α. (Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών) έναντι της βρετανικής αποικιοκρατίας.
  • Η αντίσταση του κυπριακού λαού (1963) στην οργανωμένη τουρκική απόπειρα κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και στους αεροπορικούς βομβαρδισμούς (βόμβες ναπάλμ) στην Κύπρο (1964).
  • Η Κυπριακή Δημοκρατία επεβίωσε του πραξικοπήματος της Χούντας και της τουρκικής εισβολής (1974). Αξιοσημείωτο είναι και το αγωνιστικό πνεύμα που επέδειξε η ΕΛ.ΔΥ.Κ. (Ελληνική Δύναμη Κύπρου). Ο κυπριακός λαός άντεξε το πένθος και την προσφυγιά. Αντιστάθηκε στον εποικισμό και στην ανακήρυξη του ψευδοκράτους στα κατεχόμενα. Δυστυχώς, το ανθρωπιστικό θέμα των Αγνοουμένων παραμένει.
  • Η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2004). Η υποστήριξη της Ελλάδας στην Κύπρο προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν σημαντική.

Μέσω της πολιτικής και της διπλωματίας, βάσει του διεθνούς δικαίου, των αρχών του ευρωπαϊκού κεκτημένου και των ψηφισμάτων και αποφάσεων του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει την επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης, χωρίς νομιμοποίηση της κατοχής, κηδεμονίες, ξένα στρατεύματα και εγγυήσεις. Μίας λύσης που επανενώνει τη Μεγαλόνησο και διασφαλίζει την ιστορική συνέχεια του κυπριακού λαού στις προγονικές του εστίες.

Παρά το γεγονός ότι οι διπλωματικές και οι διεθνές προσπάθειες συνάντησαν την αδιάλλακτη στάση και την απειλή της Τουρκίας για προσάρτηση των κατεχομένων, η Κυπριακή Δημοκρατία σημειώνει σημαντική πρόοδο σε πολλαπλά επίπεδα.

Οι αγώνες και η αυτοθυσία όσων οραματίστηκαν μια πατρίδα ελεύθερη, μπορούν και πρέπει να δικαιωθούν. Η Κύπρος έχει μια πλούσια και μακρά ιστορία και παράδοση. Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης είναι απαραίτητη, όχι μόνο για να γνωρίζουν οι επόμενες γενιές τις καταβολές τους. Είναι σημαντική για την ουσιαστική αντιμετώπιση της προκλητικής και επιθετικής στάσης της Τουρκίας στην Κύπρο και στην Ελλάδα (ιδιαίτερα στο Αιγαίο), καθώς και της αποσταθεροποιητικής δράσης της Τουρκίας ευρύτερα στην περιοχή (όπως σε Συρία, Λιβύη και Καύκασο). Η γνώση του ιστορικού παρελθόντος είναι χρήσιμη για την συνειδητοποίηση όσων συνέβησαν και την αποφυγή ή επανόρθωση των κακώς κειμένων, ώστε να κληροδοτηθεί ένα καλύτερο μέλλον στις επόμενες γενιές.

Ανακήρυξη της Κυπριακής Ανεξαρτησίας, 16 Αυγούστου 1960. Στο βάθος, διακρίνεται ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ ως Προέδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Φωτογραφία: Βουλή των Αντιπροσώπων.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Η Δέσποινα Αφεντούλη είναι Δρ Κοινωνιολογίας-Δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Η θέση του Βρετανικού Τύπου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, 1955-1965».